Wiedza

  • 04 I 02 I 2020

    Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych

    Spółki, które zostały wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego przed dniem wejścia w życie przepisów dotyczących Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (13 października 2019 r.) mają obowiązek zgłosić informacje o beneficjentach rzeczywistych do dnia 13 kwietnia 2020 roku.Oznacza to, że dane dotyczące beneficjentów rzeczywistych omawianych podmiotów mogą nie figurować w rejestrze w okresie przejściowym i w konsekwencji nie będą jeszcze dostępne.

  • 04 I 02 I 2020

    Prosta Spółka Akcyjna – przełom dla branży FinTech?

    Prosta Spółka Akcyjna jako nowy typ spółki kapitałowej ma być dostosowany do potrzeb podmiotów z branży FinTech. Jej główne założenia opierają się na odpowiedniej elastyczności i swobodzie działania, które mają pozwolić na szybszy rozwój innowacyjnych przedsięwzięć. Czym jest PSA i czy ma szansę spełnić swoje zadanie? I co ma z tym wspólnego blockchain?

  • 04 I 01 I 2017

    Wygaśnięcie mandatu członka zarządu spółki na skutek złożonej rezygnacji

    W poprzednim artykule poruszającym tematykę skutecznego złożenia rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością przytoczono problematykę adresata oświadczenia o rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu w spółce z o.o. i wskazano na rozbieżności w orzecznictwie i doktrynie w tym zakresie. Zagadnienie to ma znaczenie zarówno z punktu widzenia członka zarządu składającego oświadczenie o rezygnacji z pełnionej funkcji, jak i z punktu widzenia samej spółki. Istotnym jest bowiem, by członek zarządu posiadał stosowny dowód złożenia rezygnacji z pełnionej funkcji (rezygnacja z pełnienia funkcji członka zarządu skuteczna jest z chwilą złożenia takiego oświadczenia, a nie wpisu zmian do Krajowego Rejestru Sądowego w tym zakresie), jak i spółka dysponowała dokumentem potwierdzającym tę okoliczność, celem dołączenia do wniosku o wpis zmian w składzie zarządu w rejestrze.

  • 08 I 02 I 2016

    KC odsetki i KPC pozew i mediacja

    Już od stycznia rozpoczął się proces wielkich zmian w kodeksie cywilnym i kodeksie postępowania cywilnego. Rok 2016 bez oporów można nazwać rokiem nowości – zarówno w kwestiach prawa materialnego, np. sposobu liczenia odsetek i ich rodzajów, nowego oblicza dokumentów, jak i procedury – w tym w szczególności w zakresie promowania mediacji i podjętych prób przyspieszenia postępowania. Niektóre zmiany weszły w życie już z dniem 1 stycznia 2016 r. – zostaną one omówione w tej informacji.

  • 05 I 01 I 2016

    Pojęcie niewypłacalności, zmiany od dnia 1 stycznia 2016r

    Z dniem 1 stycznia 2016r. weszły w życie zmiany do przepisów dotyczących prawa upadłościowego w zakresie pojęcia niewypłacalności, zawartego w art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (dalej: Ustawa). Po pierwsze, niewypłacalność dłużnika powiązana została, w art. 11 ust. 1 Ustawy, z utratą zdolności do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Utrata wskazanej zdolności w rozumieniu Ustawy następuje w momencie, gdy opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza okres trzech miesięcy.

  • 30 I 12 I 2015

    Rewolucyjne zmiany na początku 2016 rok

    Już 22 lutego 2016 roku wejdzie w życie ustawa z dnia 25 czerwca 2015 roku o zmianie ustawy- Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (dalej: Ustawa). Zasadniczym celem wprowadzonych zmian jest ograniczenie możliwości stosowania umów o pracę na czas określony. Wprowadzone przez Ustawodawcę modyfikacje dotyczą także innych aspektów zatrudnienia tj. dopuszczalności i okresów wypowiedzenia umów o pracę na czas określony oraz możliwości zwolnienia pracowników z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia.

  • 10 I 12 I 2015

    Wygaśnięcie mandatu członka zarządu spółki na skutek złożonej rezygnacji

    Przepis art. 202 kodeksu spółek handlowych (dalej: k.s.h.) przewiduje szereg możliwości wygaśnięcia mandatu członka zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Zgodnie natomiast z uregulowaniami przepisu art. 202 § 4 k.s.h. mandat członka zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wygasa m.in. na skutek jego śmierci, rezygnacji lub odwołania ze składu zarządu.

  • 14 I 09 I 2015

    Prokura samoistna, a reprezentacja w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

    Prokura to klasyczna instytucja prawa handlowego, uregulowana w Kodeksie cywilnym (dalej: „k.c.”). Jest to rodzaj przedstawicielstwa, a ściślej rzecz ujmując – pełnomocnictwa, które może ustanowić wyłącznie przedsiębiorca. Przepisy prawa zapewniają wyjątkowo szeroki ustawowo określony zakres uprawnień przysługujących prokurentowi. W myśl art. 1091 § 1 k.c. prokura obejmuje bowiem umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych.

  • 15 I 07 I 2015

    Lista wspólników spółki z o.o. – czy zawsze jeden dokument?

    Zgodnie z art. 167 § 2 kodeksu spółek handlowych jednocześnie ze zgłoszeniem wniosku o wpis spółki z ograniczoną odpowiedzialnością do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego należy złożyć podpisaną przez wszystkich członków zarządu listę wspólników z podaniem nazwiska i imienia lub firmy (nazwy) oraz liczby i wartości nominalnej udziałów każdego z nich. Jest więc do załącznik obowiązkowy. Ponadto listę wspólników należy dołączyć do wniosku o zmianę wpisu w rejestrze przedsiębiorców KRS, o ile zmiana dotyczy danych zawartych w liście wspólników – np. zmiana nazwiska wspólnika.

  • 09 I 07 I 2015

    Likwidacja stanowiska pracy nie zawsze uzasadnia zwolnienie pracownika

    Prawidłowe sformułowanie przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę oraz zachowanie kompleksowości tego wypowiedzenia często nastręcza wielu kłopotów pracodawcom. W sytuacji, gdy konieczna jest redukcja etatów, aby zachować funkcjonowanie przedsiębiorstwa, często dokonuje się wypowiedzenia z powodu likwidacji stanowiska pracy, przyjmując, iż to uzasadnienie z całą pewnością nie może być zakwestionowane przez sąd pracy, gdyby pracownik odwołał się od wypowiedzenia. Wszak stanowiska nie ma, pracodawca nie widzi możliwości dalszego utrzymywania dotychczasowej ilości etatów, a pozostawienie pracownika na stanowisku byłoby bardzo niekorzystne dla firmy. Jakie więc wątpliwości mógłby mieć jeszcze sąd pracy

  • 09 I 07 I 2015

    Nowe zasady rejestracji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Rejestrze Przedsiębiorców KRS

    Do powstania spółki z ograniczona odpowiedzialnością, funkcjonującej w obrocie przedsiębiorców, koniecznym jest – zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych (dalej: „k.s.h.”) – zawarcie umowy spółki w formie aktu notarialnego, wniesienie przez wspólników wkładów na pokrycie całego kapitału zakładowego, powołanie zarządu, ustanowienie rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej, jeśli wymaga tego ustawa lub umowa spółki oraz – co jest równie ważne – wpisu do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: „KRS).

Prokura samoistna, a reprezentacja w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

Data publikacji: 14.09.2015

Pojęcie, rodzaje oraz sposób ustanowienia prokury.

Prokura to klasyczna instytucja prawa handlowego, uregulowana w Kodeksie cywilnym (dalej: „k.c.”). Jest to rodzaj przedstawicielstwa, a ściślej rzecz ujmując – pełnomocnictwa, które może ustanowić wyłącznie przedsiębiorca.

Przepisy prawa zapewniają wyjątkowo szeroki ustawowo określony zakres uprawnień przysługujących prokurentowi. W myśl art. 1091 § 1 k.c. prokura obejmuje bowiem umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych. Jedyne ograniczenie ma charakter przedmiotowy – prokura dotyczy wyłącznie czynności związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa, z wyłączeniem m.in. prawa do zbycia przedsiębiorstwa, do dokonania czynności prawnej, na podstawie której następuje oddanie go do czasowego korzystania, oraz do zbywania i obciążania nieruchomości, które to ograniczenia wypływają wprost z przepisów ogólnych Kodeksu spółek handlowych dotyczących reprezentacji spółek (por. np. przepis art. 228 k.s.h.). Dodatkowo wskazać należy, iż Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 listopada 2003 roku (sygn. akt: I KZP 28/03) przyjął, że prokurent może dokonywać za przedsiębiorcę czynności procesowych w postępowaniu karnym. Przyjmuje się także, ze prokurent może występować w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy w postępowaniu podatkowym. Dla prawa działania prokurenta nie jest nadto istotne, czy dana czynność jest czynnością zwykłego zarządu, czy czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Uprawnienia prokurenta dotyczą czynności prawnych, faktycznych i procesowych.

Przepis art. 1091 k.c. wprowadza nadto dwa kryteria limitujące krąg osób uprawnionych do udzielenia prokury. Po pierwsze, muszą to być przedsiębiorcy, po drugie, muszą podlegać wpisowi do rejestru przedsiębiorców, których katalog zawiera art. 36 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku o Krajowym Rejestrze Sądowym.

Zakres prokury wynika zatem wprost z Kodeksu cywilnego, a mocodawca nie może jej ograniczyć ze skutkiem wobec osób trzecich. Jakiekolwiek ograniczenia będą skuteczne wyłącznie w relacji mocodawca – prokurent i mogą prowadzić do odpowiedzialności odszkodowawczej prokurenta, jednak dokonane przez niego czynności w imieniu przedsiębiorcy – mocodawcy pozostaną ważne i skuteczne. Jedyny wyjątek dopuszczający skuteczne w obrocie (względem osób trzecich) ograniczenie prokury zawiera art. 1095 k.c., pozwalający na ustanowienie prokury oddziałowej oraz art. 1094 k.c. dający przedsiębiorcy możliwość ustanowienia prokury łącznej, kiedy to żaden z prokurentów samodzielnie nie będzie mógł dokonywać żadnej czynności prawnej (wymagane jest ich współdziałanie, chyba że mocodawca inaczej ukształtuje zakres prokury łącznej), co jednak nie jest przedmiotem rozważań niniejszego artykułu.

Problem reprezentacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Wątpliwości budzić może problem reprezentacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przez prokurenta w sytuacji, gdy w spółce przewidziana została – w przypadku zarządu wieloosobowego – wyłącznie jej łączna reprezentacja (umowa spółki nie zawiera żadnych postanowień w zakresie reprezentowania spółki i obowiązuje regulacja ustawowa, zgodnie z którą do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem, lub umowa spółki zawiera inne postanowienia, z których wynika wyłącznie jej łączna reprezentacja).
W związku z powyższym może pojawić się pytanie, czy przy takim ukształtowaniu reprezentacji, reprezentacja spółki wyłącznie przez prokurenta samoistnego (jednoosobowo) będzie ważna i skuteczna.

Przepis art. 205 § 3 Kodeksu spółek handlowych (dalej: „k.s.h.”) stanowi, iż przepisy stanowiące o reprezentacji spółki nie wyłączają ustanowienia prokury jednoosobowej i nie ograniczają praw prokurentów wynikających z przepisów o prokurze. Przyjęty zatem w spółce sposób reprezentacji wydaje się nie powinien mieć wpływu na ustanowienie prokury. Niezależnie zatem od obowiązującego w spółce sposobu jej reprezentowania, czy to wynikającego z umowy (por. art. 205 § 1 zd. 1 k.s.h.), czy wynikającego z ustawy (vide art. 205 § 2 in fine k.s.h.), ustanowieni prokurenci reprezentują spółkę zgodnie z przepisami o prokurze, z ograniczeniami wyłącznie z nich wypływającymi.

Odmienne stanowisko przyjął natomiast Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 kwietnia 2001 roku (sygn. akt: III CZP 6/01), że dopuszczalnym jest udzielenie prokury jednej osobie z zastrzeżeniem, że będzie ona mogła działać tylko łącznie z członkiem zarządu spółki. Podobnie istniał pogląd, wedle którego, jeżeli w spółce obowiązuje zasada reprezentacji łącznej konieczne jest zawsze współdziałanie co najmniej dwóch prokurentów, nawet wówczas, gdy osobom tym udzielono prokury jednoosobowej.

Pojawiające się w orzecznictwie rozbieżności co do wykładni przepisów o prokurze, a w konsekwencji wydawanie rozbieżnych orzeczeń co do możliwości wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym tzw. prokury łącznej niewłaściwej, skłoniły Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego do wystąpienia z wnioskiem o rozstrzygnięcie przez skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego rozbieżności w wykładni prawa występującej w orzecznictwie sądów powszechnych w opisanym zakresie. W odpowiedzi, w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2015 roku (sygn. akt: III CZP 34/14) przyjęto, że niedopuszczalny jest wpis do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym jednego prokurenta z zastrzeżeniem, że może on działać tylko łącznie z członkiem zarządu.

Reasumując, realizując prokurę jednoosobową, prokurent władny jest dokonywać, oczywiście w granicach prokury, czynności w imieniu spółki samodzielnie, natomiast członek zarządu – przy przyjęciu reprezentacji łącznej – jest obowiązany współdziałać z drugą osobą (np. prokurentem, jeżeli tak przyjęto w umowie spółki, albo gdy przyjęto kodeksowy sposób reprezentacji spółki wynikający z art. 205 § 1 zd. 2 k.s.h.). Reprezentacja mieszana ogranicza zatem samodzielność działania wyłącznie członka zarządu, a nie prokurenta samoistnego (ten może działać albo jednoosobowo).

Data publikacji: 15 lipiec 2015, autor: Joanna Musiał - Adwokat

Zamknij